“Em nghỉ ngay hôm nay thì công ty có được giữ lương không?”
Đây là một câu hỏi khá phổ biến khi người lao động muốn nghỉ việc đột ngột. Nhiều người cho rằng nếu mình nghỉ ngang thì công ty có thể không trả phần lương của những ngày đã làm việc.
Tuy nhiên, hai vấn đề này cần được tách biệt.
Việc nghỉ việc không đúng quy định về báo trước và việc thanh toán tiền lương cho thời gian đã làm việc là hai vấn đề khác nhau.
Theo quy định về chấm dứt hợp đồng lao động, khi hợp đồng kết thúc, các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động về nguyên tắc vẫn phải được thanh toán. Thời hạn thông thường là trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, một số trường hợp đặc biệt có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.
Vì vậy, nghỉ ngang không đồng nghĩa với việc người lao động mất toàn bộ tiền lương của những ngày đã làm việc.
Nhưng nghỉ ngang vẫn có thể dẫn đến nghĩa vụ bồi thường
Điều cần lưu ý là người lao động không phải lúc nào cũng có quyền nghỉ ngay mà không báo trước.
Theo Bộ luật Lao động 2019, thời gian báo trước thông thường phụ thuộc vào loại hợp đồng:
Hợp đồng không xác định thời hạn: ít nhất 45 ngày.
Hợp đồng xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng: ít nhất 30 ngày.
Hợp đồng xác định thời hạn dưới 12 tháng: ít nhất 03 ngày làm việc.
Ngoài ra, pháp luật cũng quy định một số trường hợp người lao động được chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước, chẳng hạn như không được trả đủ lương hoặc bị ngược đãi, quấy rối tình dục tại nơi làm việc hay một số trường hợp khác theo quy định.
Nếu người lao động tự ý chấm dứt hợp đồng mà không thuộc trường hợp được phép và không đảm bảo thời gian báo trước, việc chấm dứt có thể được xác định là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.
Khi đó, người lao động có thể phải:
Bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tương đương nửa tháng tiền lương theo hợp đồng.
Bồi thường thêm khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.
Hoàn trả chi phí đào tạo nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.
Không được hưởng trợ cấp thôi việc.
Nói cách khác, nghỉ ngang không làm biến mất tiền lương đã phát sinh, nhưng có thể tạo ra một nghĩa vụ tài chính riêng đối với người lao động.
Còn bảo hiểm xã hội thì sao?
Một vấn đề khác nhiều người quan tâm là:
“Nghỉ ngang rồi có được chốt bảo hiểm xã hội không?”
Câu trả lời là có.
Khi hợp đồng lao động chấm dứt, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm thực hiện thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại các giấy tờ liên quan theo quy định. Việc người lao động chấm dứt hợp đồng đúng hay trái pháp luật không làm mất trách nhiệm này.
Sau đó, khi chuyển sang làm việc tại doanh nghiệp mới, người lao động vẫn có thể tiếp tục tham gia bảo hiểm theo quy định.
Một quyền lợi khác có thể bị ảnh hưởng: trợ cấp thất nghiệp
Đây là điểm người lao động nên cân nhắc trước khi quyết định nghỉ việc đột ngột.
Theo quy định hiện hành được Luật Việt Nam dẫn chiếu, một trong các điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp là người lao động phải chấm dứt hợp đồng đúng quy định, không thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Ngoài ra còn có các yêu cầu về thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp và thời hạn nộp hồ sơ.
Do đó, nếu nghỉ việc trái pháp luật, người lao động có thể không đáp ứng điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Nghỉ việc đúng cách thực ra có lợi cho cả hai bên
Từ góc nhìn của người làm HR, tôi cho rằng việc nghỉ việc nên được nhìn như một phần của quá trình làm việc chuyên nghiệp, thay vì chỉ là thủ tục kết thúc hợp đồng.
Khi một nhân viên có kế hoạch nghỉ việc, việc thông báo đúng thời hạn giúp doanh nghiệp có thời gian bàn giao công việc, sắp xếp nhân sự thay thế và xử lý các thủ tục liên quan.
Với người lao động, việc tuân thủ quy định cũng giúp hạn chế những vấn đề có thể phát sinh về bồi thường, trợ cấp và hồ sơ lao động sau này.
Đặc biệt, nếu có lý do khiến người lao động cần nghỉ ngay, thay vì tự ý bỏ việc, trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp và kiểm tra xem trường hợp của mình có thuộc diện được chấm dứt không cần báo trước hay không sẽ là lựa chọn an toàn hơn.
Điều cần nhớ
Nếu chỉ ghi nhớ một điều từ bài viết này, tôi nghĩ đó là:
Nghỉ ngang không đồng nghĩa với mất lương. Nhưng nghỉ không đúng quy định có thể kéo theo những nghĩa vụ và quyền lợi khác bị ảnh hưởng.
Trước khi quyết định nghỉ việc, người lao động nên kiểm tra loại hợp đồng mình đang ký, thời gian báo trước, lý do nghỉ việc và các nghĩa vụ liên quan.
Một quyết định nghỉ việc được thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp với doanh nghiệp và những người đã cùng làm việc với mình.
Nguồn tham khảo: Bộ luật Lao động 2019 và Luật Việc làm 2025.
